En de Titanic, die vaart rustig verder

Volgens VBO-topman Thomas Leysen is de staat van de Belgische economie vergelijkbaar met de toestand in Griekenland. Gezien ik de staat van de Griekse economie onvoldoende kan inschatten, weet ik niet of deze vergelijking opgaat, maar ik zie wel veel parallellen tussen de Belgische economie en dat andere drama uit de Europese geschiedenis, de ondergang van de Titanic. Leest u even mee.

In 1999 verlaat de trots van België, de prachtige oceaanreus genaamd 'De Belgische Economie', onder luid applaus van alle aanwezigen de grijze haven voor haar maiden voyage naar de modelstaat. Onder leiding van eerste stuurman Verhofstadt kiest het onzinkbaar gewaande schip gezwind het ruime sop. Kosten noch moeite werden gespaard om het de passagiers zo aangenaam mogelijk te maken (schoolpremie, jobkorting.). De reis verloopt voorspoedig, tot in de duisternis de eerste ijsbergen opduiken (DHL, de gaten in de begroting.). Vastbesloten om zich door deze hindernissen niet te laten tegenhouden, geeft de eerste stuurman opdracht om met volle snelheid rechtdoor te varen.

Lange tijd gaat alles goed, tot een plots opflakkerend oud conflict (BHV) tussen de Nederlandstalige en Franstalige officieren het gezag van de eerste stuurman onderuit haalt (de verkiezingsnederlaag van 2007) en er een discussie ontstaat over de aan te houden koers. De Nederlandstalige officieren dringen erop aan om het stuur onmiddellijk radicaal om te gooien. De Franstalige officieren zien geen problemen en weigeren elke koerswijziging (de staatshervorming). Terwijl het schip zo goed als stuurloos is, wordt de kapitein (Albert II) erbij geroepen. Uiteindelijk wordt een compromis bereikt: de eerste stuurman komt tijdelijk opnieuw aan het roer, waarna de populaire leider van de Nederlandstalige officieren, Leterme, het definitief zal overnemen.

De rust keert weer, tot plots het hele schip davert. Een niet meer te ontwijken ijsberg (de financiële crisis van 2008) heeft de romp van het schip opengereten. Terwijl de stokers en passagiers van derde klasse (de lagere inkomens) proberen aan het steeds sneller stijgende water te ontsnappen, zijn de passagiers van eerste klasse (de hogere inkomens) zich van geen kwaad bewust. Ernstig kan het niet zijn, dit schip is immers onzinkbaar.

Op de brug heerst opnieuw onenigheid. Volgens de Nederlandstalige officieren, die zich beroepen op objectieve gegevens, is het schip zo beschadigd dat het onherroepelijk aan het zinken is. De Franstalige officieren weigeren dit echter te geloven. Dit schip is onzinkbaar volgens hen. Na eindeloos gekibbel wordt (onder alweer een nieuwe stuurman) een nieuw compromis bereikt: het schip zal rustig met vaste koers verder varen, maar tegelijk de pompen in werking stellen om toch zoveel mogelijk water weg te pompen. Hoe dit verhaal afloopt, is jammer genoeg bekend. Terwijl het orkestje de Brabançonne speelt, vergaat het schip met man en muis.

Yves Defoort, ambtenaar en ex-kabinetsmedewerker in De Morgen op 10/02/2010