10 ideeën voor meer werk

Renault Vilvoorde, Philips Hasselt, Ford Genk…. Pijnlijke realiteiten waar de politiek iedere keer de kans had/heeft te anticiperen op een dreigende werkelijkheid. Zal men opnieuw het hoofd afkeren en zich beperken tot holle slogans of kiezen voor een daadkrachtig, soms pijnlijk maar vooral noodzakelijk beleid?

Een resolute wijziging van denken omtrent arbeid zal de enige weg blijken te zijn om België (West-Europa) op de kaart van de tewerkstelling te houden. Want het is een vergissing te denken dat het enkel de industriële jobs zijn die bedreigd worden. Meer en meer gaat men richting Azië en Midden Europa voor het uitvoeren van intellectuele opdrachten zoals programmeren, call-centers, etc. Dus ook de klassieke midden- en hogere beroepen worden op korte termijn bedreigd…

Het wordt dus kiezen : aanpassen of wegrotten. Een alternatief bestaat niet. Arbeid wordt onbetaalbaar omdat het bijna éénzijdig dient om een mandje exuberante sociale voordelen te sponsoren waarin iedereen kan graaien. Men heeft de moed niet eens om het aan enig kritisch onderzoek te onderwerpen laat staan er enige controle op uit te oefenen wat betreft misbruiken. Natuurlijk zijn er echte werklozen die terecht van een vervangingsinkomen kunnen genieten. Maar iedereen weet ook dat er tienduizenden zijn die misbruik maken van het systeem door zwart te werken of niet effectief op zoek te gaan naar een job omdat men het de moeite niet vindt om voor 100 euro extra per maand te gaan werken.

Hoe blijven we dan toch competitief ? En omdat kritiek geen recht heeft zonder alternatief : hierbij 10 ideeën tot het behoud van meer werk in dit land…

Meer werken…
Jarenlang werd geprobeerd de werkloosheid te bestrijden met arbeidsduurvermindering. Het heeft niet alleen helemaal zijn effect gemist, het zorgt er ook voor dat de werkdruk op mensen is toegenomen en we onszelf uit de markt prijzen qua kost en ….

Loonsvermindering zou het welvaartniveau aantasten, maar we kunnen wel met z'n allen een tandje bijzetten door gewoon bv. 10 % langer te werken voor hetzelfde loon. Het kost in wezen niets aan de werknemer behalve zijn tijd en hun baan is verzekerd. Daarbij stijgt de competitiviteit van de onderneming waardoor ze kan groeien en nieuwe mensen aannemen.

Als men morgen in Genk een referendum zou houden onder de werknemers met de keuze: allen 10 % meer werken en alle banen behouden of 36 u. werken en de helft eruit… wat denk u dat het resultaat zou zijn?

Drastische aanpak van misbruiken…
Het is een publiek geheim dat duizenden werklozen onterecht hun vergoeding ontvangen omdat ze niet actief naar werk zoeken omwille van het bijklussen in het zwart. De overheid wil – terecht – de fiscale fraude aanpakken bij ondernemingen maar ontwricht het systeem door de sociale fraude te laten gedijen. Zwartwerk werkt niet alleen marktverstorend maar is ook arbeidsvernietigend bij de ondernemingen die netjes volgens de spelregels opereren.

Werken is leuk…
"werken" moet opnieuw geherwaardeerd worden. Welvaart creëer je niet met slogans maar wel door hard te werken. Men ontwikkelt momenteel een dubbelzinnige perceptie : enerzijds smeekt men om meer banen maar anderzijds stelt men steeds meer onredelijke eisen aan degenen die voor banen zorgen. Men wil stilaan van ieder bedrijf een Disneyland maken, maar zoals iedereen weet: Disney is een sprookjespark en helaas, sprookjes bestaan niet in de bedrijfswereld.

Werken kan ook een bijdrage leveren aan persoonlijke ontplooiing, intellectuele verrijking, voldoening over wat men bereikt… We moeten met z'n allen de vrijetijdsmythe doorbreken.

Opleiding en opvolging
Reeds heel wat opleidingsprogramma's zijn beschikbaar, zowel bij de overheid als het bedrijfsleven. Maar werklozen moeten ook na deze opleidingen aangemoedigd worden instapbanen te aanvaarden die, soms tijdelijk, onder hun niveau zijn. Een beperking van de werkloosheidsuitkering voor alle, niet gezinshoofden, zal velen aanzetten tot effectief gaan werken i.p.v. te blijven "genieten" van de werkloosheidsuitkering.

Geen verplichte rustdagen voor winkels…
Laat ondernemers vrij beslissen over openingsuren. Veel winkels kampen met rentabiliteitsproblemen omdat ze open zijn als er geen klanten komen (omdat die aan het werken zijn) en gesloten zijn als die vrije tijd hebben. Of om het op zijn Stevaerts te zeggen: "een café doet toch ook zijn deuren niet dicht op zaterdagavond”. Een extra winkeldag, bv. op zondag, zorgt onmiddellijk voor een heleboel extra tewerkstelling. Het is fout ervan uit te gaan dat alle werknemers een probleem hebben om op zondag te werken. Het creëert de mogelijkheid om bv. op woensdag een extra vrije dag te hebben voor de kinderen. Uiteindelijk ligt de keuze om deel te nemen aan zondagswerk bij de werknemer zelf? Als hij het niet wil, kan hij steeds de baan weigeren.

Laat ons werknemers belonen voor hun inzet …
Omwille van de hoge lasten is het bijna onmogelijk voor een onderneming om hun medewerkers te belonen. Voor de goede tijden zou er een flexibel en minimum belast dividend moeten beschikbaar zijn voor alle werknemers van een bedrijf.

Veel ondernemers klagen terecht dat men de winsten graag wil delen met de werknemers maar dat daar amper iets van overblijft wil men het toepassen. Een bedrijf zou over de mogelijkheid moeten beschikken om bv. 5 % van zijn winst, VRIJWILLIG, te verdelen over alle medewerkers die het resultaat hebben helpen realiseren. Het zal niet alleen stimulerend en motiverend zijn, het zal ook de koopkracht doen toenemen en zo automatisch de welvaart in stand houden.

Instapbanen … voor zelfstandigen
Het vrij ondernemerschap dient ondersteund te worden door drempelverlagende maatregelen. Starters moeten kunnen beschikken over toegankelijk startkapitaal (zoals de Nederlandse tante Kaat-regeling), een sociale bescherming bij ziekte of tegenslag, aangepaste opleidings- en volgtrajecten…

Ruimtelijke Ordening
Heel wat KMO bedrijven zijn klaar om extra banen te scheppen maar… beschikken niet over de noodzakelijke ruimte of zijn het slachtoffer van de nu reeds jarenlange aanslepende problemen met overheid die na 5 jaar beloven voor een heleboel zonevreemde bedrijven nog altijd geen snel en flexibel antwoord hebben.

Beloon innovatie
Overheidssteun voor bedrijven mag in de toekomst niet enkel gebruikt worden als beloning voor tewerkstelling maar dient ook uitgebreid te worden naar ondersteuning voor innovatieve projecten. Want innovatie is de sleutel naar behoud van bedrijven én tewerkstelling.

Nieuwe rol voor vakbonden…
In de 19de eeuw en dit tot aan de tweede wereldoorlog, waren de vakbonden de belangrijkste maatschappelijke bron van vernieuwing - hun rol is van essentieel belang geweest in het tot stand brengen van onze welvaart en welzijn. Sinds de golden sixties zijn vakbonden echter omgevormd van progressieve motor tot conservatieve belangenvereniging.

De vakbond is meestal tegen iets, zelden voor iets. Ook niet als een verandering op korte termijn een verbetering op lange termijn kan betekenen. Vakbonden moeten eerlijker zijn in het erkennen van marktsystemen en niet langer handelen alsof wij in een geïsoleerde omgeving leven.

Het behouden van welvaart en werkgelegenheid zal niet lukken met slogans en ronkende verklaringen. Het kan enkel met gezond verstand en eerlijkheid.

Wie zich wil opwerpen als een leider van een gemeenschap, moet durven, net zoals ieder goed huisvader weet, af en toe eens wat gas terug te nemen om nadien voluit te kunnen gaan.

rudi@dekerpel.com
K.M.O. ondernemer.