Wet zal niet helpen!

Op geregelde tijdstippen gaan stemmen op om verplichte quota op te leggen voor verplichte tewerkstelling van werknemers van allochtone afkomst. Het idee alsook de onregelmatigheid waarmee ze herhaaldelijk gelanceerd wordt toont aan dat men noch een analyse heeft gemaakt naar het “waarom” noch over de kennis blijkt te bezitten omtrent de mechanismen van tewerkstelling.

Bedrijven zijn geen Disneyparken noch openbare instellingen. Concreet wil dat zeggen dat voor alle functies bepaalde verwachtingen gesteld worden rond opleiding, inzet, bekwaamheid. Het doel is natuurlijk winst maken maar er is ook een grote verantwoordelijkheid: mensen hebben gezinnen, bedrijven hebben leveranciers. Enkel door goed beheer blijft de balans positief en kunnen alle verplichten nagekomen worden.

Maar wat het meeste stoort is het volledig gebrek aan analyse van de problematiek. Bedrijven hebben inderdaad sociaal-maatschappelijke plichten, maar kunnen niet instaan voor de tekortkomingen van het beleid! Beleid dat niet inspeelt op de problemen die zich stellen alvorens men gaat werken: de scholing, ouders wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid, de mentaliteit van sommige allochtone bevolkingsgroepen…

Daarom is bv het oprichten van moslimscholen een slechte zaak voor de toekomst van de jongere leerling. Als je als ouder de Koran verkiest boven algemeen vormende en maatschappelijke onderwerpen van het zeer degelijke basisonderwijs in Vlaanderen, dan zadel je je kind al op met een achterstand alvorens het aan de race begint. Op school leren kinderen de basisvaardigheden in omgang met anderen, communicatie, opkomen voor jezelf, het opbouwen van zelfvertrouwen… elementen die moeilijk kunnen als je gescheiden moet gaan zwemmen, de meisjes zich gesluierd verplaatsen, de ouders jongens van 9 jaar tot ’s avonds laat op straat rondhangen…

De problematiek van de Brusselse beroepsscholen is gekend. De recente staking van leerkrachten die meer veiligheid eisten bij de uitvoering van hun taken spreekt boekdelen. Hierbij komen we op het grootste pijnpunt van de overheid! Ze treedt pas op bij problemen, nooit pro-actief of met een visie.

Vele onderzoeken tonen aan de kinderen een achterstand oplopen omdat ze reeds vanaf de start de basis missen. Vaak omdat ze vermoeid op school komen omdat ze reeds zeer jong bv. Koranlessen moeten volgen en vaak te laat het lager onderwijs instappen. Waarom wordt daar niets aan gedaan. Hoe langer men hiermee wacht, hoe meer generaties verloren zullen gaan voor de arbeidsmarkt… Het zou een actiepunt van onderwijs kunnen zijn om, vooral in (beroeps)scholen met een hoge concentratie allochtone kinderen, inzicht te verschaffen in het model van onze samenleving, de hiërarchische verhoudingen, de gelijkheid van man en vrouw… Deze taak kan niet door het bedrijfsleven overgenomen worden.

Maar wat men het vaakst vergeet: de analyse en soms pijnlijke resultaten. Waarom wordt bij het zoeken naar oplossingen de beschikbare cijfers en de parate kennis van feiten steeds discreet weggemoffeld… Waarom wordt de vraag niet gesteld hoe het komt dat er het dubbele aantal jongens werkloos blijft t.o.v. meisjes en dat die groep hoofdzakelijk bestaat uit Marokkanen en in mindere mate Turken?

Een eerder gepubliceerd rapport van Philips (een bedrijf dat toch niet bepaald als racistisch bestempeld kan worden) legt de waarheid pijnlijk bloot: een interne opleidingscel schrijft in haar jaarverslag “alleen met individuele begeleiding, in theorie en praktijk van het werk, mentorship en aangepaste leerstof, is het nog haalbaar om deze deelnemers zodanig te scholen dat er nog “basic skills” verworven worden” en verder “voor de werving van de mogelijke kandidaten valt er reeds een deel af omdat ze te weinig bagage hebben meegekregen”. Uiteindelijk blijft ong. 60 % van de deelnemers gedurende de gehele cyclus.

Kern van het probleem blijkt bij een grote groep een mentaliteitsprobleem te zijn. Dat zorgwekkend voor de toekomst, temeer omdat bedrijven deze jongeren hard nodig hebben. Zijn er dan geen oplossingen? Ja!

Waarom organiseert de VDAB geen gemeenschappelijke opleidingen waarin zowel de allochtone kans-jongeren samen met zijn toekomstige werkgever worden opgeleid. De ene omtrent bv. de bevelstructuur binnen een bedrijf, want dat is steeds een wederkerend probleempunt. Men voelt zich bij een correctie snel beledigd, vernederd, want niet iedere weigering of opmerking mag gezien worden als “discriminatie” of “racistisch”. Over omgangsvormen met collega’s, wederzijdse gebruiken en tradities, … De werkgever kan kennis vergaren over de leefwereld van allochtone werknemers, hun leefpatronen en gewoontes, … want wat men kent, begrijpt men beter… en uiteindelijk zijn werkgevers tot heel wat bereid om gemotiveerde werkkrachten te krijgen. Dit soort maatregelen is beter en zal effectiever zijn dan het enkel toekennen van lastenverlagingen (al zijn die bij aanvang een niet te verwaarlozen bijkomend argument).

En tot slot voor alle duidelijkheid: persoonlijk stel ik op dit moment tot grote tevredenheid één Marokaanse, één Turkse, 10 Gentenaren, 3 West-Vlaamse, … en 1 Iraniër tewerk… van een kleurrijk bedrijf gesproken…

Rudi De Kerpel.
Ondernemer.