Tuybens en populisme

Bruno Tuybens stoort zich deze week in een opiniestuk (De Morgen, 14 augustus) over populisme rond moslims en de islam:

Weerwerk tegen populisten - Bruno Tuybens over de zaak-Wilders

Sommige voorstellen verdienen niet van verdere commentaar te worden voorzien, maar niet als ze exponenten zijn van een sluipende trend. Een Republikeins parlementslid in de VS wil Mekka bombarderen en Wilders van de Partij voor Vrijheid (welke?) wil de Koran in zijn land censureren of tot illegale lectuur uitroepen. Standpunten die, surfend op de golven van algemene desinteresse voor het politieke bestel, meer dan alleen een gehoor vinden. Standpunten die overigens enkel maar een zeer onvriendelijke tegenreactie kunnen uitlokken.

Het gebrek aan minimale vorming, aan duiding die dieper penetreert dan bij pakweg 5 procent van de kiezers, het gebrek aan interesse voor samenlevingsbeleid maakt van de vertolkers van dergelijke standpunten verlichte 'straffe bekken', heldhaftigen die hun underdogpositie ontgroeien, moedige mensen die tot de verbeelding spreken. En de media, in een concurrentiegegeven en vooral komkommertijd, die kunnen wellicht enkel een platform bieden.

Gelukkig koos uw krant ervoor onmiddellijk de duiding van Rik Torfs ertegenover te plaatsen (DM 9/8). Torfs die terecht Wilders' benadering doorprikt.

Het doet me denken aan een andere kwalijke mensenrechtenzaak waartegen ik mij in mijn vorige leven actief verzette: de doodstraf in de VS. Ook daar gingen de simplismen als 'tough on crime' er in als zoetekoek. Vele politici en openbare aanklagers worden aldaar vandaag nog herkozen door lippendienst te bewijzen aan een opbod van voorstellen hoe ongenadig zij zouden reageren op misdrijven. En dan is er in het land van de vrijheid weinig plaats meer voor de rechten van de mens... Sommigen werden overigens zelfs herkozen dankzij verhoogde misdaadcijfers. En de media, die kiezen aldaar ongegeneerd partij, want de kijkcijfers...

Een misdrijf als doodslag of moord kan klaarblijkelijk enkel met de meest gruwelijke en mensonterende bestraffing beantwoord worden. Niemand stelt zich daarbij de vraag of de doodstraf een correcte compensatie biedt aan de slachtoffers, eigenlijk wel dergelijke misdrijven voorkomt en daarbij niet de fundamenten van een samenleving raakt.

Er is een moedigere visie, die eerder op middellange termijn effect zou sorteren. Het belang van onderwijsprogramma's in wederzijds respect dient verhoogd. Moet de machtige wapenlobby niet het hoofd geboden door het wijdverspreide bezit van wapens aan banden te leggen? Kan er een level playing field betracht worden rond het tonen en verheerlijken van geweld in films?

Dit alles zijn voorbeelden van beleidsprogramma's en keuzes die zouden getuigen van veel meer moed en creativiteit dan de slappe, laffe keuze voor meer geweld of de ultieme negatie van het recht op leven.

Als ik me over één ding sterk zorgen maak, is het de spiraal van dergelijke ongenuanceerde opinies à la Wilders, die door het concurrentiegegeven in de mediasector, inclusief glimlachfoto van betrokkene maar zonder duiding, met gevoel voor momentum aan het kiezerspubliek worden voorgesteld. Aan wie we vervolgens om de zoveel jaar vragen de politieke toekomst van het land te bepalen.

Censuur zou het allerslechtste antwoord zijn. Ik wens alle mediagroepen eerder, bij wijze van begin, zo veel als mogelijk reëel onafhankelijke bestuurders toe, die hierover mee nadenken. Krijgen zij die weerwerk willen bieden aan niet ongevaarlijke populisten voldoende plaats, foto en titel?

Bruno Tuybens is aftredend staatssecretaris voor Overheidsbedrijven (sp.a)

Zonder echter in te gaan naar de oorsprong van Wilders zijn stuk (de mishandeling van een Iranees die een vereniging voor ex-moslims wil oprichten) noemt hij iedereen die afwijkt van zijn standpunt nogal makkelijk een populist. Een bedje waar ook Karel De Gucht ziek in is. Het meest schokkend vind ik echter zijn oproep naar bestuurders van de mediabedrijven om hun medium strenger te controleren op wat ze publiceren van wie. Voor een zelfgenoemde democraat kan dat tellen.

Dit opiniestuk getuigt van een wereldvreemdheid, naïviteit en selectiviteit dat het pijnlijk is. Moest Christian Van Thillo werkelijk doen wat hij voorstelt in zijn stuk, dan was de kans reëel dat het niet geplaatst zou worden.

Alvorens op één en ander in te gaan wens ik mij voor de lezer voor te stellen (om ieder vooroordeel weg te werken): ik ben 45, ondernemer, homo, atheïst en werk sedert jaren met een aantal "nieuwe Vlamingen" in mijn bedrijf. Politiek plaats ik mezelf centrum rechts (LDD). Het feit dat u dit stuk te lezen krijgt getuigt in ieder geval van het principe woord en wederwoord. En van het feit dat de redactie van De Morgen een bredere kijk op persvrijheid hanteert dan waar Bruno Tuybens voor pleit. Waarvoor dank!

En nu terzake.

Gezien ik van helderheid en eenvoud hou: ik verwerp alle standpunten van Geert Wilders alsook van het Vlaams Belang. Ik ben ervan overtuigd dat een samenleving met een brede mix van mensen boeiend en toekomstvol kan zijn. Maar niet zonder spelregels!

In zijn stuk vergeet Tuybens trouwens één belangrijke vraag te stellen/beantwoorden: wat heeft zijn partij bijgedragen aan de problematiek die ontstaan is rond onze multiculturele samenleving de afgelopen 20 jaar tijdens regeringsdeelname van de socialisten?

Welke maatregelen hebben ze genomen om de positie van - vooral - de moslimvrouwen, hun kinderen, discriminatie t.o.v. homo's en andere mistoestanden en discriminaties een halt toe te roepen? En ik bedoel dat iets meer dan opiniestukken schrijven en concerten organiseren, maar in de feiten, in het beleid, in maatregelen!

Mijn belangstelling voor de multiculturele problemen van onze samenleving vindt zijn oorsprong toen één van mijn Marokkaanse medewerkers bedreigd werd door haar familie - op haar werk nota bene - omdat ze een toffe Vlaamse jongen wilde trouwen. Ze was hier geboren, had hier onderwijs genoten, had hier vele Vlaamse en internationale vrienden. Ze was hier kortweg gezegd gelukkig. Tot haar vader besliste dat ze oud genoeg was om te fungeren als "schakel" tussen een verre neef. De problematiek is gekend en recent verscheen nog een reportage in De Morgen die weinig aan de verbeelding overlaat!

Haar weigering had verregaande gevolgen. Zo dreef ze haar wil door en trouwde met haar Vlaamse Prins. Er was echter geen enkel familielid noch buur aanwezig op haar feest. Pas toen ze zeer ernstig ziek werd kwam er opnieuw contact tussen haar en de familie en dat door tussenkomst van derden.

Als liberaal en humanist was ik geshockeerd door deze ervaring. Dat zoiets in Merelbeke kon plaatsvinden! Ik ben mij dan ook gaan interesseren in het probleem, maar eigenlijk meer in de oplossingen. Mijn insteek is puur liberaal en vertrekkend van de vrijheid van het individu (kan het anders?).

Als ondernemer heb ik altijd geleerd dat bewustwording het begin is van de oplossing. Maar blijkbaar is dat niet van toepassing op de multiculturele problematiek en zeker niet voor politici. Logisch denken is niet erg handig om in dit land aan politiek te (blijven) doen.

Onze samenleving is zich - mede dankzij de media - bewust geworden van een aantal problemen rond specifieke groepen nieuwe Vlamingen. De problemen verschillen naargelang de afkomst van deze nieuwe Vlamingen en hun cultuurpatronen. Sommigen zijn duidelijker dan anderen. Zo is het vreemd dat we ons bedreigd voelen door een minaret van een moskee terwijl we het doodnormaal vinden dat er in ieder dorp een kerk staat en we op zondagmorgen om 7.30 u wakker worden geluid door de klokken van één of andere kerktoren.

Nochtans zijn het twee symbolen die voor een grote groep burgers een wezenlijk onderdeel vormen van hun leven. In de geschriften vinden ze blijkbaar een handvat om stand te houden tegen de vele uitdagingen van hun leven. Waarom ook niet?

In onze nieuwe samenleving is er echter een groep die vrij nieuw en plots sterk zichtbaar wordt, mede door hun eigen assertief gedrag, nl. deze van de moslims. Het zichtbaar worden van de islam en vooral een aantal gebruiken, is vrij confronterend met wat we gewoon waren van bv. het katholicisme. We worden geconfronteerd met inzichten en uitspraken die we reeds lang afgeschreven hadden.

We worden geconfronteerd met een aantal verschijnselen waarvan het onduidelijk is welke de spirituele waarde ervan is voor het individu? Waarden die voor ons dateren uit de vorige eeuwen en waarvan we duidelijk afstand hebben genomen. Ik denk hierbij aan de positie van de vrouw (onderdrukking, slagen, 2e rangrol), de rechten van het kind (besnijdenis) en de intolerantie t.o.v. een aantal verworvenheden van onze samenleving zoals de scheiding tussen kerk en staat, homo's, het recht ongelovig te zijn, etc.

Ik heb dan ook nooit begrepen waarom de zelfgenoemde sociaal-democraten hun ogen sluiten voor deze werkelijkheden die schuil gaan onder de noemer "godsdienstvrijheid".

Blijkbaar is het een verworvenheid van de democratie om de meest ondemocratische handelingen te tolereren onder "godsdienstvrijheid"!

Kan Bruno Tuyben dat eens uitleggen aan een meisje van 8 dat besneden wordt in Brussel? Kunnen ze eens uitleggen wat er "normaal" is aan het feit dat peuters van 4 naar de Koranlessen gestuurd worden ipv naar de peutertuin en daarmee een onherstelbare achterstand oplopen in hun verdere vorming? Waarom wij opnieuw gescheiden zwemlessen tussen jongens en meisjes moeten aanvaarden? Waarom we het normaal vinden dat jongentjes van 8 om middernacht nog op straat lopen? Is het juist niet aan politici om maatregelen te nemen voor het algemeen welzijn van de gemeenschap? Of ben ik dan naïef dat ik daar nog in geloof?


De Nederlandse schrijver, ex-Zomergasten presentator en PVDA lid Joost Zwagerman is daar in ieder geval duidelijk over in zijn pamflet "de schaamte van links": "we moeten het multicultureel drama onder ogen durven zien en niet langer het hoofd wegdraaien van de werkelijke problemen die zich onder onze ogen afspelen".

Wat dat betreft is de houding van de Marokkaanse Koning (die tegen de ganse Arabische wereld in) de positie van de vrouw actualiseert is moediger dan die van vele Europese (socialistische) politici terzake.

Het is trouwens opvallend dat het - wereldwijd - vooral vrouwelijke parlementsleden zijn - over alle partijgrenzen heen - van allochtone afkomst die blijven hameren op deze problemen en ingrijpende en verregaande oplossingen suggereren. Begrijpelijk natuurlijk: ze zijn de grootste slachtoffers van één der wreedste godsdiensten dezer wereld. Maar worden ze ook gehoord.

Deze lakse Europese houding heeft verregaande gevolgen voor de democratiseringsprocessen in landen als Egypte en Turkije. Europees links verzwakt de progressieve krachten van de islam omdat ze vaak niet gehoord worden. Is het niet schrijnend dat de vorige week in elkaar geslagen Iranees Ehsan Jami kritiek kreeg vanuit zijn eigen PVDA rangen omdat hij "te sterke uitlatingen" had gedaan rond een aantal aspecten van de islam! Wilders was trouwens de eerste om hem te bellen en zijn medeleven te betuigen.

Van welke strekking je ook bent: het wordt toch duidelijk dat, als we samen willen blijven leven in een open en vrije wereld met gelijke kansen voor ieder individu, het respecteren van spelregels en verworvenheden noodzakelijk zullen zijn. En de pers het stilzwijgen opleggen is daarbij niet echt de juiste reflex!

We kunnen toch niet doen alsof onze neus bloedt als je hoort wat zich afspeelt in Brussels, Amsterdamse of Londense moskeeën? Terecht werd gesteld dat niet alle moslims terroristen zijn maar de meeste terroristen wel moslim.

Gelijke rechten en kansen wil ook zeggen gelijke plichten. Zowel voor christenen, moslims, joden, vrijzinnigen. Iedereen is welkom maar we doen geen concessies op fundamentele verworvenheden die het vrij denken, handelen en zijn van het individu belemmeren. En dat wil ook zeggen: volledige persvrijheid rond samenlevingsproblemen, van welke strekking ook. Als de invalshoek maar vertrekt vanuit een eerlijke beleving.

Willen we een clash tussen culturen voorkomen dan is er slechts een beetje (Europese) politieke moed nodig. Dat wil zeggen: duidelijk stellen dat man en vrouw gelijk zijn, kinderen beschermd worden tot hun 18e (zowel geestelijk als fysisch), geen discriminaties naar kleur, geloof of geaardheid en vooral: daar worden geen concessies over gedaan.

Onze samenleving vraag een duidelijk signaal en krachtdadig handelen. Niet om politici die bang zijn van hun eigen schaduw en vooral: bang voor zijn kiezer!

Het wordt dus kiezen of delen! En de vraag is: willen we delen in onze humanistische emancipatorische verworvenheden?

Rudi De Kerpel.